Dizi ve Sinema sektörümüzde kayıtdışı istihdam hat safhada! Öyle ki başrol oyuncuları dışında Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirimi yapılan oyuncumuz neredeyse bulunmamakta.
Hal böyle olunca yan oyuncular da ‘bir gün ünlü olacağım’ umuduyla şikâyette bulunamıyor. Şikâyet edenler bir daha sete alınmıyor, ayrıca yapımcı şirketler birbiriyle iletişim halinde olduğundan bir setten kovulan bir daha başka sette de kolay kolay iş bulamıyor.
SGK set baskınları ile yakalayamadığı kişileri dizilerden takip ediyor. Öyle ki yapılan denetimlerde yakalanan kişiler ‘ziyarete geldim’ yalanını sürekli uydurunca Kurum yetkilileri de dizi izler hale gelmiş.
En son yapılan denetimlerde popüler bir polisiye dizinin 2 bölümünde 10 sigortasız oyuncu tespit edilmiş. Denetmen tespitinden dolayı yapım şirketine her bir sigortalı için iki asgari ücret tutarında ceza kesildi.
45 SAAT Mİ?
Severek izlediğiniz, bir sonraki bölümünü iple çektiğiniz dizilerin görünmeyen tarafında, yönetmen, reji asistanları, kameramanlar, montajcılar, kurgucular yani set işçileri var. Dizi setleri, set işçileri için, uzun çalışma saati, güvencesiz çalışma, stres, yorgunluk, uykusuzluk, haftalarca evin yolunu unutmak demek. Bir dizi kısa sürede reyting kurbanı olursa, set işçileri hiçbir hak iddia edemeden işsiz kalıyor. Dizi tuttu diyelim… Bu kez de insan üstü çabayla çalışmak zorundalar. Birkaç kişinin yapacağı işi, tek kişi üstleniyor.
Haftalık çalışma süresi 45 saat olmasına, günde 11 saatin aşılmaması ve gece çalışmalarının ise 7.5 saati aşmaması gerekmesine rağmen, set çalışanlarının kimi zaman hiç uyumadan çalıştıklarını gelen şikayetlerden biliyoruz.
Yasaya göre yapım şirketlerinin ödemekle yükümlü oldukları fazla mesailer ise zaten hak getire. Ulusal bayram genel tatil günlerinin ödenip ödenmemesi konusuna girmiyoruz bile.
ÜCRETLER TAVAN PRİMLER ASGARİ ÜCRET
Başrol: 20.000 TL ile 150.000 TL arası
Yan Roller: 1.000 TL ile 20.000 TL arası
Yönetmen: 5.000 TL ile 25.000 TL arası
Senarist: 3.000 TL ile 10.000 TL
Görüntü Yönetmeni: 3.000 TL ile 7.000 TL
Yardımcı Oyuncu (Figüran): diyalogsuz 30 TL diyaloglu 100 TL Günlük
Işık Şefi, Set Amiri: 1.500 TL ile 4.000 TL arası
Set kazaları, personel şikâyetleri ayyuka çıkınca Çalışma Bakanlığı setlere el attı. Cezalar yüksek olunca kısmen insafa gelen yapımcılar sigortaları yapmaya başladılar. Ancak gerçek ücretlerini bildiğimiz set işçilerinin Kuruma bildirilen primleri ise elbette ki Asgari Ücret…!!!
SANATÇI YAPILANDIRMASI ARAFTA KALDI
Emeklilik yaşına gelmiş ancak priminde eksik bulunan 7 bin 132 sanatçı…
Emekliliğe hak kazanıp yaşı bekleyen 1900 Devlet tiyatro ve bale sanatçısı…
1970 – 80 ve 90’lı yıllarda sadece sanat dünyasında değil, tüm sektörlerde sigortalılık pek önemsenmiyordu. Yıllarca Sinema ve oyunculuk için hizmet veren çoğu sanatçımız rollerinden aldıkları parayla yetinse de sigortalılıklarının peşine düşmüyordu.
Sigorta primleri ödenmediğinden dolayı zamanında emekli olamayan sanatçılarımıza borçlanma hakkı tanınacaktı. Ancak müjdeyi veren dönemin başbakanı Ahmet Davutoğlu ile birlikte sanıyoruz ki bu plan da kaldırıldı.
İşte Davutoğlu’nun 2016 yılında vermiş olduğu müjde; “Yıllarını sanata adamış ama emekliliklerinde binbir zorlukla hayata tutunmaya çalışması bizleri üzüyor. Sanatçılar ve kültür adamlarından gelen talepler doğrultusunda, belli dönemlerde SGK primlerini yatıramayan sanatçıların emekli olmasını kolaylaştıracak bir çalışma başlatacağız. Kolay emeklilik sağlayarak emeklilik sonrası rahat hayat yaşamalarını sağlayacağız. Bir usta, bir çırak projesini hayata geçireceğiz” dedi ve öylece gitti…
Özetle;
Setler olmuş ufak tefek cinayet mahali…
İşçiler çukur’a düşmüş…
Kanatsız değil sigortasız kuş olmuşlar…
Fi tarihinde düzelecek inşallah hersey….